iFixit ชำแหละแว่นตาอัจฉริยะจากจีน พิสูจน์ให้เห็นว่าเปลี่ยนแบตเตอรี่เองได้

เคยสงสัยกันบ้างไหมว่าพวกอุปกรณ์สวมใส่ไซส์จิ๋วอย่างแว่นตาอัจฉริยะ พอใช้งานไปเรื่อยๆ จนแบตเตอรี่เริ่มเสื่อม สภาพของมันจะต้องกลายเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์ทันทีเลยหรือเปล่า เพราะที่ผ่านมาค่ายเทคโนโลยียักษ์ใหญ่มักชอบอ้างว่า สินค้าประเภทนี้ต้องทำออกมาให้กันน้ำและมีขนาดเล็กกระชับ จึงจำเป็นต้องใช้กาวอัดแน่นจนไม่สามารถแกะซ่อมแซมหรือเปลี่ยนแบตเตอรี่ได้ แต่วันนี้ทีมงานผู้เชี่ยวชาญด้านการชำแหละอุปกรณ์อย่าง iFixit ได้ลองสั่งซื้อแว่นตาอัจฉริยะจากประเทศจีนมาแกะพิสูจน์ให้เห็นกันชัดๆ แล้ว

ในการทดสอบครั้งนี้ iFixit ได้นำแว่นตาอัจฉริยะสองรุ่นจากจีนมาลองแกะดู นั่นก็คือ Quark AI Glasses S1 และ Rokid Glasses ซึ่งทั้งคู่มาพร้อมกับชิปประมวลผล Qualcomm Snapdragon AR1 Gen 1 มีพื้นที่เก็บข้อมูลขนาด 32 GB และโปรเจกเตอร์ขนาดเล็กจิ๋วไว้แสดงผล รวมถึงยังมีลูกเล่นที่น่าสนใจเหมือนกันตรงที่มีแบตเตอรี่ภายนอกแบบคลิปหนีบเสริมมาให้ นอกเหนือจากแบตเตอรี่ภายในตัวเรือน เพื่อช่วยยืดระยะเวลาการใช้งานให้ยาวนานขึ้นไปอีก

เมื่อเริ่มลงมือชำแหละ ก็พบว่าแว่นตาทั้งสองรุ่นมีโครงสร้างภายในที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง โดยแว่นรุ่น Quark ยังคงใช้วิธีการผลิตที่คล้ายกับแว่นตาอย่าง Ray-Ban Meta ที่ต้องใช้ความร้อนรนจนกาวละลายและต้องใช้อุปกรณ์งัดแงะอย่างรุนแรงถึงจะเปิดข้างในออกดูได้ แถมตัวแบตเตอรี่ภายในยังถูกบัดกรีติดแน่นอยู่กับแผงวงจรหลักอย่างหนาแน่น ทำให้การจะเปลี่ยนแบตเตอรี่สักก้อนกลายเป็นเรื่องยุ่งยากและมีโอกาสทำให้อุปกรณ์เสียหายได้ง่ายสุดๆ

แต่สิ่งที่ทำให้ทีมงาน iFixit ต้องประทับใจจนต้องร้องว้าว กลับเป็นแว่นตาอัจฉริยะจากแบรนด์ Rokid เพราะมันถูกออกแบบมาให้แกะซ่อมง่ายแบบพลิกล็อก ความเชื่อเดิมๆ โดนทำลายลงทันที เพียงแค่ใช้ความร้อนเป่าเบาๆ ตรงรอยต่อ ก็สามารถแยกชิ้นส่วนออกมาได้อย่างง่ายดาย โครงสร้างด้านในจัดวางอย่างเป็นระเบียบ ชิ้นส่วนต่างๆ ยึดด้วยสกรูแทนการหยอดกาวหนาเตอะ แถมแบตเตอรี่ภายในยังเชื่อมต่อด้วยหัวต่อแบบกดล็อก ทำให้เปลี่ยนแบตเตอรี่ได้สะดวกโดยไม่ต้องใช้หัวแร้งบัดกรีเลยแม้แต่น้อย

ไม่เพียงแค่แบตเตอรี่ภายในเท่านั้น แม้กระทั่งโมดูลแบตเตอรี่ภายนอกของ Rokid ก็ยังออกแบบมาให้ถอดเปลี่ยนก้อนแบตเตอรี่ใหม่ได้สบายๆ โดยไม่ทำให้โครงสร้างแว่นหรือระบบเลนส์เสียหาย ถือเป็นตัวอย่างชั้นดีที่แสดงให้โลกเห็นว่า อุปกรณ์สวมใส่ขนาดจิ๋วก็สามารถออกแบบให้เป็นมิตรต่อการซ่อมแซมได้จริง การรักษาระดับการกันน้ำและความสวยงามไม่จำเป็นต้องแลกมาด้วยการหยอดกาวจนกลายเป็นขยะอิเล็กทรอนิกส์เสมอไป

การชำแหละครั้งนี้ของ iFixit ถือเป็นข้อพิสูจน์สำคัญที่ช่วยโต้แย้งข้ออ้างของเหล่าผู้ผลิตรายใหญ่ รวมถึงการตัดสินใจของสหภาพยุโรปหรือ EU ที่เคยยกเว้นให้อุปกรณ์สวมใส่ไม่ต้องปฏิบัติตามกฎหมายสิทธิในการซ่อมแซม หรือ Right to Repair เพราะแว่นตาจาก Rokid รวมถึงอุปกรณ์ก่อนหน้านี้อย่าง Pixel Watch 4 หรือหูฟัง Fairbuds ได้ทำให้เห็นแล้วว่า หากตั้งใจออกแบบให้ดีตั้งแต่แรก การทำให้ผู้ใช้งานเปลี่ยนแบตเตอรี่เองได้ก็ไม่ใช่เรื่องที่เป็นไปไม่ได้อีกต่อไป