[เปิดกรุเกมเก่า] PSP Minis และ PSP GO ประตูสู่ประสบการณ์เกมดิจิทัลของ Sony

ตอนนี้ PSP ได้กลายเป็นหนึ่งในไอเทมสุดฮิตกันแล้วแม้จะไม่มีเครื่องออกมาขายแล้วแต่ตลาดมือสองเองก็ต้องลุกเป็นไฟเพราะแม้กระทั่งเครื่องเล่นที่หมดประกันหรือสภาพไม่ได้นางฟ้าสวยวิ๊งก็ยังมีราคาที่สูงปรี๊ดขึ้นมา โดยเฉพาะเมื่อคนต้องการแสวงหาประสบการณ์เกมและความบันเทิงที่ขาดออกจากการเชื่อมต่อระบบออนไลน์ แต่หารู้ไม่ Sony นั้นได้กรุยทางสู่โลกดิจิทัลกันมาตั้งแต่ไอ้เจ้ารุ่นนี้นั่นแหละ วันนี้เราจะพาทุกคนย้อนอดีตไปสู่จุดเริ่มต้นแห่งโลกอินเทอร์เน็ตภายใต้ค่ายศรัทธานี้กันครับ

โลกออนไลน์ของ PlayStation

การเล่นเกมออนไลน์ของ PlayStation ไม่ได้เกิดขึ้นในยุค PS3 และ PSP แต่แน่นอนว่าทุกคนน่าจะทราบกันอยู่แล้วว่าทาง Sony พยายามนำเสนอประสบการณ์ไร้สายมาเป็นเวลานานมากๆ และถ้าพูดถึงเกมที่ทุกคนจะคุ้นเคยมากที่สุดก็คงเป็นอะไรไปไม่ได้นอกจาก Resident Evil Outbreak และ Final Fantasy XI Online ที่มาพร้อมกับการเล่นเกมผ่านอินเทอร์เน็ตและเปิดโอกาสให้ทุกคนได้พบกับผู้เล่นรอบโลก

แต่ยุคสมัยของโลกออนไลน์บนเครื่องเล่น PS2 นั้นอยู๋ไม่นานเพราะเพียงไม่กี่ปีหลายเกมก็ล้มหายตายจากไป ส่วนหนึ่งเป็นเพราะด้วยความแพร่หลายของการใช้อินเทอร์เน็ตที่ ณ​ ช่วงเวลาดังกล่าวไม่ได้มีมากนัก อีกทั้งยังเคยเป็นบริการที่มีค่าใช้จ่ายสูง แต่ที่สำคัญที่สุดคือการวางแผนผังเครือข่ายที่ไม่ได้รับการสนับสนุนมากพอ นั่นคือ Sony ไม่ได้สร้างระบบไว้รองรับระยะยาว การเปิดตัวเกมออนไลน์จึงขึ้นอยู่กับทางผู้บริการเกมเอง ทำให้ฐานผู้ใช้งานกระจัดกระจายไปตามๆ เกมไป

เมื่อ PS Store ได้ถือกำเนิดบน PSP

เมื่อ PS3 และ PSP ถูกออกแบบมาด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัยมากกว่า โดยเฉพาะเคสหลังที่แม้จะไม่ได้มีสเปคประมวลเทียบเท่า แต่มันก็สามารถเชื่อมต่อกับระบบอินเทอร์เน็ตผ่าน Wi-Fi ที่กลายเป็นมาตรฐานปัจจุบันได้ พร้อมกับการรวมศูนย์ของระบบออนไลน์ไว้ด้วยกัน ทำให้ทั้ง PS3 และ PSP ได้เป็นจุดเริ่มต้นของโลกออนไลน์ที่แท้จริงด้วยระบบบัญชีที่เรียกว่า PlayStation Network หรือ PSN นั่นเอง

แม้ PSP จะเข้าถึงโหมดออนไลน์ของแต่ละเกมได้ตั้งแต่วันแรกๆ ของการเปิดตัว แต่กว่าที่ Sony จะได้ฤกษ์เปิดบริการร้านค้าออนไลน์ของอุปกรณ์ระดับเล็กก็ต้องรอจนถึงปี 2008 ซึ่งช้ากว่าเครื่องเล่นรุ่นหลักอย่าง PS3 ในตอนนั้นถึงสองปี โดยในตอนนั้น PSP สามารถเลือกซื้อเกมได้ทั้งเกมมาตรฐานไซส์ใหญ่แบบที่ไม่ต้องออกไปต่อแถวที่ร้านเกมหรือเสี่ยงกับการเดินทางเสียเที่ยวเพราะตลับ UMD ที่หมายตามันหมด หรือจะซื้อเกม PS1 ที่ดัดแปลงให้เล่นพกพาได้ ไปจนถึงเดโมต่างๆ

Fun fact: Killzone: Liberation คือเกมแรกที่มี DLC บน PSP

นอกจากนี้ยังมีของแปลกใหม่ที่ทำให้ความสนุกในการใช้งานเครื่องเล่น PSP ในแง่อรรถประโยชน์เพิ่มพูนมากขึ้น นั่นคือการซื้อธีม โดยจะมีลวดลายต่างๆ ให้เราเลือกใช้งานทั้งลายที่เป็นภาพนิ่งหรือจะเป็นธีมจากเกมที่เราชื่นชอบ เปลี่ยนไอคอนและเสียงประกอบให้ระเบิดความเป็นตัวเองได้อย่างเต็มที่ นอกจากนี้ยังมีหนังและวิดีโอตัวอย่างเกมด้วยเหมือนกัน กระนั้นอย่างที่บอกว่าเมื่อสมัยที่อินเทอร์เน็ตเพิ่งเป็นสิ่งที่เริ่มแพร่หลายได้ไม่นาน เครือข่ายบรอดแบนด์ก็อาจให้ความเร็วได้น้อยมาก รวมไปถึงหน่วยความจำที่ชิปก็มีจำกัด มันจึงเกิด…

Minis ถึงไซส์ไม่ใหญ่ แต่ใจใหญ่กว่า

PSP Minis! โครงการเกมรูปแบบดาวน์โหลดเพียงอย่างเดียว ขึ้นมานั่นเอง โดย Minis ได้รับการเปิดตัวเป็นครั้งแรกในปี 2009 ที่งาน gamescom ซึ่งพวกเขาตั้งใจให้เกมเหล่านี้รองรับความสนุกของผู้เล่นที่ต้องการดาวน์โหลดเกมให้เสร็จอย่างรวดเร็วด้วยไซส์เพียงแค่ไม่ถึง 100MB เท่านั้น และแม้จะใส่เกมมาถึง 10 เกมในบางครั้งก็อาจจะใช้พื้นที่ไม่ถึง 1GB เลยก็ได้

แต่สิ่งที่ทำให้ Sony ได้รับคำชมมากๆ จากโครงการนี้ก็คือ Minis ได้ช่วยเหลือผู้พัฒนาระดับเล็กหรือกลุ่มเกมอินดี้ในการเป็นพื้นที่สำหรับวางจำหน่ายเกมให้พวกเขา เปิดโอกาสให้ค่ายเกมที่ไม่ได้ต้องการเทคโนโลยีมากมายในการนำเสนอแต่อยากปล่อยไอเดียมามีพื้นที่สำหรับขายงานของตัวเองควบคู่ไปกับค่ายเกมใหญ่ๆ ที่ก็ซอยผลงานขนาดย่อมเยามาไว้เป็นทางเลือกอาทิ Tetris หรือ Pac-man Champion Edition

อีกหนึ่งประเภทเกมที่ได้รับชีวิตใหม่ผ่าน Minis ก็คือเกมมือถือในช่วงเวลานั้นที่อาจจะเคยเดบิวต์มาแล้วบน iPhone และ iPod Touch พวกเขาก็สามารถพอร์ตเกมเล่นง่ายเล่นเพลิน ใช้เวลาดาวน์โหลดไม่นานมาให้กลุ่มลูกค้าที่เป็นเกมเมอร์ของจริงมาทำความรู้จักกัน โดยตลอดอายุของโครงการก็มีเกมมากกว่า 390 เกมให้เลือกซื้อ และมักเป็นผู้พัฒนาอิสระทั้งหมดที่ไม่ได้ขึ้นตรงกับบริษัทใหญ่ จากทั้งประเทศอังกฤษและอินเดียที่ ณ ตอนนั้นไม่ได้เป็นค่ายเกมกระแสหลัก

อย่างที่ทราบกันว่า Minis ออกแบบมาเพื่อประสบการณ์การเล่นที่รวดเร็ว ว่องไว เล่นเมื่อไรก็ได้ แถมราคายังถูกมากๆ (ยังกะแอปมือถือ) แต่ที่หลายคนอาจจะลืมไปก็คือความจริงแล้วนี่คือก้าวสำคัญที่ Sony ได้เข้าสู่โลกดิจิทัลในแบบที่เต็มตัว โดยเกมทั้งหมดไม่เคยได้รับการจำหน่ายแบบ UMD เลยด้วยซ้ำ อีกทั้งยังเป็นการเปิดตัวพร้อมกับ PSP GO เครื่องเล่นเกมอีกรุ่นหนึ่งที่ออกแบบมาเพื่อความสามารถในการเชื่อมต่ออินเทอร์เน็ตโดยเฉพาะ

มาถึงตอนนี้ผมคิดว่าแม่งโคตรมองกาลไกล
ขนาดไอคอนของมันยังทำคล้ายกับแอปสมาร์ทโฟน (ทรงสี่เหลี่ยมขอบมน)

– ผู้เขียน

PSP GO เครื่องเล่นที่มาก่อนกาล

PSP GO เป็นโมเดลที่ได้รับการวางจำหน่ายในช่วงเวลาเดียวกับ Minis โดยมันมาพร้อมกับคุณสมบัติสำคัญนอกเหนือจากรูปทรงใหม่และการสไลด์หน้าจอ นั่นคือหน่วยความจำเริ่มต้น 16GB ติดมากับเครื่อง ไม่มีช่องเสียบตลับเกม แต่ให้ทุกคนใส่เมมโมรี่การ์ดเข้ามาแทน ซึ่งในช่วงแรกหลายคนก็ไม่ได้เก็ทกับแนวทางนี้สักเท่าไรนักด้วยสัดส่วนการเล่นเกมตลับยังถือว่าสูงมากๆ ทำให้เครื่องอาจไม่ได้รับเสียงตอบที่ดีเมื่อเทียบกับโมเดลพื้นฐาน

แต่สังเกตให้ดีว่าการใช้คำว่า GO ไม่ได้มีความหมายเพียงแค่ว่า ‘ไป’ ในแง่ของการเป็นเพื่อนคู่ใจพกพาสะดวกด้วยขนาดที่เล็กลง มันยังเป็นเหมือนสัญญะของการก้าวไปข้างหน้าเพื่อเข้าสู่โลกที่อินเทอร์เน็ตจะกลายเป็นปัจจัยหลักในไม่กี่อึดใจต่อมา เครื่องเล่นรุ่นนี้รองรับเทคโนโลยีบลูทูธที่เป็นการเชื่อมต่อแบบไร้สาย เครื่องเล่นรุ่นนี้ต้องการติดตั้งเกมผ่านช่องทางออนไลน์ เครื่องเล่นนี้ทำหน้าที่เป็นอรรถประโยชน์เพียงแค่สไลด์จอลงก็เป็นภาพพักหน้าจอแบบปฏิทินและนาฬิกา สิ่งต่างๆ เหล่านี้มันคือแนวคิดเดียวกับสมาร์ทโฟนทั้งหมด

ถึงสเปคจะเป็นของเก่าไปตามกาลเวลาเมื่อมองย้อนไป แม้กระทั่งเนื้อที่ในเครื่องเองก็ยังน้อยกว่า RAM ในคอมพิวเตอร์ของใครหลายๆ คน ทว่าในช่วงที่ Sony ยังมีแรงฮึดในการทำอุปกรณ์พกพาในแบบ Prime Time สุดๆ พวกเขามีไอเดียมากมายที่จับยัดมาใส่ และมันก็กลายเป็นรากฐานสู่เครื่องเล่นรุ่นหลังที่ต้องการนำเสนอการเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวันมากขึ้น เห็นได้ชัดจาก PS Vita ที่แม้ไม่ตอบโจทย์ แต่ทั้งคำว่า Vita ที่แปลว่าไลฟ์ และ UI ที่มันสมาร์ทโฟ้น สมาร์ทโฟน ทั้งหมดทั้งปวงล้วนกรุยทางมาเป็นเวลายาวนานจนถึงวันที่ PlayStation กำลังจะเข้าสู่โลกดิจิทัลเต็มตัว

หนทางบนโลกดิจิทัลหลังปี 2028

นับตั้งแต่เดือนมกราคมปี 2028 เป็นต้นไป Sony ยืนยันเรียบร้อยแล้วว่าซอฟต์แวร์ที่จะใช้งานบนแพลตฟอร์ม PlayStation ทั้งหมดกำลังจะเป็นรูปแบบดิจิทัลเพียงอย่างเดียว นั่นคือต้องซื้อเกมผ่านร้านค้าออนไลน์ PS Store หรือซื้อโค้ดดาวน์โหลดจากร้านค้าเท่านั้น ซึ่งถ้าสังเกตให้ดี Sony ได้นำเสนอสัดส่วนการใช้ระบบดาวน์โหลดมาให้ติดตามกันสม่ำเสมอ และหลังจากยุคของ COVID-19 เป็นต้นมา กอปรกับการเข้าถึงอินเทอร์เน็ตที่ง่ายและสะดวก มีความเร็วสูงกว่าเป็นเท่าตัว ผู้เล่นจำนวนไม่น้อยจึงเลือกใช้ช่องทางดิจิทัลเป็นสื่อกลางการเข้าถึงความบันเทิง

การตัดสินใจนี้แน่นอนว่าสร้างความไม่พอใจให้กับผู้ใช้งานหลายๆ กลุ่มที่ชื่นชอบในการสะสมกล่องและแผ่นเกม รวมไปถึงกลุ่มคนที่ต้องการอนุรักษ์เกมไม่ให้หายไป ซึ่งสองกลุ่มนี้ผมมองว่าเป็นคนละกลุ่มและจุดมุ่งหมายก็ต่างกันด้วยแม้การกระทำจะเป็นการไม่เห็นด้วยกับการบังคับดาวน์โหลดเกมก็ตาม แต่เสียงเล็กๆ ของพวกเราก็คงทำอะไรกับตัวเลขที่เป็นเครื่องพิสูจน์การกระทำของผู้เล่นด้วยกันเองได้

การที่ Sony เลือกที่จะยุติการสนับสนุนสื่อรูปแบบแผ่นเกม ย่อมต้องผ่านการพิจารณาหลายขั้นตอน และที่สำคัญยิ่งไปกว่านั้นเราต้องไม่ลืมว่า PlayStation 5 รูปแบบไร้แผ่นได้รับการเปิดตัวมาเป็นเวลานานกว่าครึ่งทศวรรษ และมีผู้ใช้งานจำนวนไม่น้อยที่เลือกซื้อเครื่องเล่นรุ่นดังกล่าว จริงอยู่ที่สัดส่วนคนซื้อเครื่องรูปแบบช่องอ่านแผ่นจะเป็นคนกลุ่มใหญ่ แต่ในด้านซอฟต์แวร์นั้น PS Store ก็ทำตัวเลขได้สูงขึ้นในทุกๆ ปี ยังไม่รวมกับประชากรที่ใช้งานออนไลน์ PS Plus ที่มีลักษณะการเล่นเกมต่อเนื่อง นี่แหละครับคือไลฟ์สไตล์ปัจจุบัน มันคือส่วนหนึ่งของชีวิตพวกคุณผู้อ่านเอง

หากผมจะเห็นใจผมรู้สึกเห็นใจกลุ่มการอนุรักษ์เกมเสียมากกว่า มีหลายเกมที่ได้รับการเปิดตัวเพียงเวลาสั้นๆ ก่อนที่จะยุติการให้บริการและถอดเกมออกไปจะด้วยเรื่องรายได้หรือเรื่องลิขสิทธิ์ก็ตาม ผมเชื่อเสมอว่าเมื่อผู้เล่นได้เสียเงินซื้อสิ่งของสิ่งใดไป การที่ผู้บริการจะใช้ข้อกำหนดว่ามันคือสิทธิ์ในการเข้าถึงคอนเทนต์ที่ถูกดึงกลับไปเมื่อไรก็ได้ สิ่งนี้น่ากังวลยิ่งกว่าขยะอิเล็กทรอนิกส์ทรงวงกลมมีรูว์และพลาสติกสีน้ำเงินที่จะกลายเป็นมลภาวะหลังการเก็บกวาดในตู้เสียอีก สำหรับผู้อ่านคิดเห็นอย่างไรมาแลกเปลี่ยนกันดู

เกี่ยวกับเครื่องเล่น PSP

PlayStation Portable หรือ PSP วางจำหน่ายครั้งแรกในปี 2004 โดยเป็นเครื่องเล่นเกมพกพาที่มีพลังการประมวลผลระดับสูงพร้อมด้วยฟีเจอร์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการดูหนังฟังเพลง, การใช้อินเทอร์เน็ต หรือเล่นเกมจากเครื่องเล่น PS1 ตัวเครื่องมียอดจำหน่ายรวมกว่า 80 ล้านเครื่องทั่วโลกและมีการวางจำหน่ายเวอร์ชั่นปรับปรุงถึง 4 ครั้ง โดยทำตลาดควบคู่ไปกับทั้งเครื่องเล่น PS2 จนถึง PS3 เลยทีเดียว